Kontrole przeprowadzane przez Inspekcję Transportu Drogowego (ITD) stanowią istotne wyzwanie dla przedsiębiorców z branży transportowej oraz osób zarządzających flotami pojazdów. W odpowiedzi na pojawiające się wątpliwości i potrzebę rzetelnego przygotowania się do takich kontroli, podczas webinaru Tachoinfo z dnia 30 lipca omówiliśmy kluczowe zagadnienia związane z tym procesem.
Poniżej przedstawiamy najważniejsze wnioski oraz praktyczne wskazówki, które mogą okazać się pomocne w codziennej działalności operacyjnej.
Dlaczego dochodzi do kontroli ITD?
Kontrola ITD może zostać wszczęta z różnych powodów. Najczęstsze przyczyny to:
- Wynik wcześniejszej kontroli drogowej, np. manipulacje przy tachografie, brak rejestracji aktywności kierowcy, naruszenia norm czasu pracy.
- Zły stan techniczny pojazdu, który stwarza zagrożenie.
- Sygnały zewnętrzne – skargi od byłych pracowników, klientów lub konkurencji.
- Rutynowa kontrola na podstawie analizy ryzyka – w ramach corocznego planu kontroli.
Jak wygląda zawiadomienie o kontroli?
Przed kontrolą firma otrzymuje zawiadomienie z co najmniej 7-dniowym wyprzedzeniem. Dokument zawiera:
- podstawy prawne kontroli,
- jej zakres czasowy i tematyczny,
- datę rozpoczęcia.
Kontrola może odbywać się w siedzibie firmy lub w siedzibie Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego (WITD).
Jakie dokumenty trzeba przygotować?
To najczęstsze pytanie kierowane do nas przez klientów Tachoinfo. Lista wymaganych dokumentów jest obszerna i zależy od profilu działalności firmy:
- książka kontroli,
- zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencja wspólnotowa,
- certyfikaty kompetencji zawodowych osób zarządzających transportem,
- zaświadczenie o prowadzeniu przewozów jako działalność pomocnicza (jeśli dotyczy),
- wykaz pojazdów będących w dyspozycji kontrolowanego,
- umowy dotyczące użyczenia pojazdów,
- kopie dowodów rejestracyjnych pojazdów,
- wykaz kierowców (pracownicy, a także współpracownicy),
- potwierdzenia zgłoszeń kierowców do ZUS,
- ewidencja czasu pracy kierowców,
- kopie praw jazdy oraz dokumentacja badań lekarskich i psychologicznych kierowców,
- świadectwa kierowców spoza UE,
- dokumentacja związana z przewozami drogowymi z kontrolowanego okresu,
- wykresówki, a także dane cyfrowe z kart kierowców oraz tachografów cyfrowych,
- dokumenty potwierdzające okresy nieprowadzenia pojazdu (np. karty ewidencji nieobecności),
- decyzje i protokoły z karami pieniężnymi od innych organów (również zagranicznych),
- dokumenty dotyczące organizacji pracy i dyscypliny w firmie,
- inne dokumenty branżowe (np. ADR, przewóz zwierząt, odpady itp.),
- potwierdzenia dotyczące przewozów wyłączonych spod przepisów rozporządzenia 561/2006,
- wykaz baz transportowych lub stałych miejsc garażowania,
- dokumenty potwierdzające prawo do dysponowania bazą eksploatacyjną.
Wiele zależy od rodzaju prowadzonej działalności. Braki można uzupełnić w trakcie kontroli, ale przygotowanie zawczasu minimalizuje stres i ryzyko kar.
Przebieg kontroli ITD – krok po kroku
Kontrola ITD to proces wieloetapowy, który wymaga od przedsiębiorcy dobrej organizacji, kompletnej dokumentacji oraz współpracy z inspektorami. Może odbywać się w siedzibie firmy transportowej lub w siedzibie WITD (Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego). Każdy etap kontroli ma jasno określony cel i procedury.
Etapy kontroli ITD:
- Zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli
- Firma otrzymuje pisemne zawiadomienie co najmniej 7 dni przed planowaną kontrolą.
- Dokument zawiera: podstawy prawne, zakres tematyczny, przedział czasowy, a także planowany termin rozpoczęcia.
- Kontrola musi rozpocząć się maksymalnie w ciągu 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia.
- Przygotowanie wymaganych dokumentów
- Wraz z zawiadomieniem przekazywany jest szczegółowy wykaz dokumentów, które należy przygotować (m.in. ewidencje, licencje, dane z tachografów, dokumentacja kadrowa).
- Dokumenty można dostarczyć fizycznie lub elektronicznie – zależnie od wskazań organu.
- Przekazanie dokumentów inspektorom
- Przedsiębiorca przekazuje komplet dokumentów we wskazanym terminie i formie.
- W przypadku braków – istnieje możliwość ich uzupełnienia w toku kontroli.
- Analiza dokumentacji przez ITD
- Inspektorzy sprawdzają poprawność, kompletność i zgodność danych z przepisami (m.in. rozporządzenia 561/2006, AETR, Ustawy o transporcie drogowym).
- Sprawdzane są m.in. naruszenia czasu pracy kierowców, nieprawidłowości w danych z tachografów czy brak obowiązkowych zgłoszeń do ZUS.
- Wyjaśnienia i korekty
- W razie wątpliwości przedsiębiorca lub zarządzający transportem może zostać wezwany do złożenia wyjaśnień lub uzupełnień.
- W praktyce często dochodzi do wymiany korespondencji lub spotkań roboczych.
- Sporządzenie protokołu kontroli
- Po zakończeniu analizy dokumentacji sporządzany jest protokół kontroli zawierający opis stwierdzonych nieprawidłowości lub ich brak.
- Protokół jest przedstawiany przedsiębiorcy do podpisu.
- Decyzja administracyjna i ewentualne kary
- W przypadku stwierdzenia naruszeń, wydawana jest decyzja o nałożeniu kary pieniężnej.
- Przedsiębiorca ma prawo złożyć odwołanie, jeśli nie zgadza się z ustaleniami kontroli.
Jakie kary może nałożyć ITD?
Wysokość kar nakładanych przez Inspekcję Transportu Drogowego zależy zarówno od rodzaju i liczby naruszeń, jak i od wielkości przedsiębiorstwa. Sankcje finansowe mogą dotyczyć zarówno przedsiębiorcy, jak i zarządzającego transportem.
Kary dla przedsiębiorstwa wykonującego przewóz drogowy:
Wysokość kar dla firm zależy od średniej liczby zatrudnionych kierowców (w okresie 6 miesięcy przed kontrolą):
- do 15 000 zł – dla podmiotów zatrudniających do 10 kierowców,
- do 20 000 zł – dla firm zatrudniających od 11 do 50 kierowców,
- do 25 000 zł – jeśli liczba kierowców wynosi od 51 do 250,
- do 30 000 zł – dla przedsiębiorstw zatrudniających ponad 250 kierowców,
- do 40 000 zł – dla podmiotów wykonujących inne czynności związane z przewozem drogowym (np. logistyka, zlecanie przewozów, pośrednictwo transportowe).
Kary dla zarządzającego transportem:
- Maksymalna suma kar za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli nie może przekroczyć 3 000 zł.
Uwaga: Kara może zostać nałożona łącznie za wiele naruszeń stwierdzonych w trakcie jednej kontroli, jednak nie może przekroczyć maksymalnych limitów wskazanych powyżej. Taryfikator uwzględnia m.in. wagę przewinienia, skalę uchybień oraz powtarzalność błędów.
Najczęstsze naruszenia stwierdzane przez ITD
Z danych, a także doświadczeń zespołu Tachoinfo wynika, że do najczęstszych naruszeń należą:
- brak prawidłowej ewidencji czasu pracy kierowców,
- nieprawidłowe dane z tachografów lub ich brak,
- błędne lub brakujące dokumenty kierowców,
- brak aktualnych badań lub szkoleń,
- nieprawidłowa organizacja pracy kierowców (brak odpoczynków, przekroczenia norm).
Czy można odmówić kontroli ITD?
Tak, ale wiąże się to z automatyczną karą w wysokości 12 000 zł, więc zdecydowanie się tego nie zaleca. Ponadto istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że przedsiębiorca otrzyma ponowne zawiadomienie o zamiarze wszczęcia z kontroli w najbliższych kilku tygodniach.
Jak długo trwa kontrola?
Czas trwania kontroli zależy od wielkości przedsiębiorstwa, ilości dokumentów koniecznych do analizy, a także rodzajom występujących naruszeń, jednak pamiętajmy, że zgodnie z ustawą Prawo przedsiębiorców :
- do 12 dni roboczych – mikrofirmy,
- do 18 dni – małe firmy,
- do 24 dni – średnie firmy,
- do 48 dni – duże przedsiębiorstwa.
Jak się przygotować? Skorzystaj z wiedzy i wsparcia Tachoinfo!
Prowadzisz firmę transportową? Masz obowiązek prawidłowego rozliczania czasu pracy kierowców, prowadzenia ewidencji i przygotowania dokumentacji na wypadek kontroli? Zespół Tachoinfo specjalizuje się właśnie w tym – z nami możesz spać spokojnie.
Reprezentujemy Twoją firmę podczas kontroli ITD – zarówno w siedzibie inspektoratu, jak i w Twojej firmie.
Dzięki temu nie musisz być obecny osobiście, przerywać bieżącej pracy czy martwić się o przebieg kontroli podczas pobytu za granicą – całość prowadzimy w Twoim imieniu, profesjonalnie i zgodnie z procedurą.
Dodatkowo:
- pomagamy uzupełnić i uporządkować dokumentację,
- odpowiadamy na pisma i zapytania ITD,
- w razie potrzeby składamy wyjaśnienia lub odwołania.
Jeśli nie byłeś na naszym webinarze, a chcesz uzyskać dostęp do materiałów – skontaktuj się z nami!
Interesuje Cię:
ROZLICZANIE CZASU PRACY KIEROWCÓW | KADRY I PŁACE | SZKOLENIA DLA FIRM TRANSPORTOWYCH | PANEL KLIENTA
Masz więcej pytań?
Zadzwoń lub napisz i dowiedz się, co możemy dla Ciebie zrobić!
Skontaktuj się z nami:
📧 biuro@tachoinfo.pl
📞 (58) 58 58 584 / 533 091 190