Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy wzmacniającej kompetencje Państwowa Inspekcja Pracy (PIP). Celem zmian jest skuteczniejsza walka z nadużywaniem umów cywilnoprawnych oraz realizacja zobowiązań Polski wynikających z Krajowy Plan Odbudowy (KPO).
Nowe przepisy mają zwiększyć ochronę pracowników, a także usprawnić egzekwowanie prawa pracy. Projekt ustawy trafi teraz do Sejmu.
Koniec „śmieciowych umów”? PIP zyska nowe narzędzia
Obowiązujące przepisy jasno wskazują, że nie można zastępować umowy o pracę umową cywilnoprawną, jeżeli w praktyce spełnione są przesłanki stosunku pracy. Chodzi o sytuacje, gdy praca:
- jest wykonywana osobiście,
- odbywa się w określonym miejscu i czasie,
- realizowana jest pod kierownictwem pracodawcy,
- wykonywana jest za wynagrodzeniem.
Zastępowanie etatu umową zlecenia lub kontraktem B2B wyłącznie w celu ograniczenia kosztów i obowiązków pracodawcy jest niezgodne z prawem.
Projekt nowelizacji ma wzmocnić możliwości kontrolne PIP i ograniczyć takie praktyki.
Najważniejsze założenia projektu ustawy
1. Decyzja administracyjna o przekształceniu umowy
Inspektor pracy będzie mógł wydać decyzję administracyjną nakazującą zamianę „śmieciowej” umowy cywilnoprawnej lub kontraktu B2B na umowę o pracę. To istotna zmiana – dotychczas o ustaleniu istnienia stosunku pracy decydował głównie sąd.
2. Szybka ścieżka odwoławcza
Pracodawca będzie mógł odwołać się od decyzji inspektora do sądu pracy w terminie 30 dni. Sąd ma rozpatrzyć sprawę w ciągu kolejnych 30 dni. Ma to zapewnić sprawne, a także przejrzyste postępowanie.
3. Ochrona pracownika w trakcie sporu
W toku postępowania odwoławczego sąd będzie mógł udzielić zabezpieczenia. Oznacza to, że do czasu rozstrzygnięcia sprawy umowa może być zmieniona lub rozwiązana wyłącznie zgodnie z przepisami prawa pracy.
4. Wymiana danych i kontrole zdalne
Projekt przewiduje zacieśnienie współpracy pomiędzy:
- Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS),
- Państwowa Inspekcja Pracy (PIP),
- Krajowa Administracja Skarbowa (KAS).
Instytucje będą wymieniać dane w celu zwiększenia skuteczności kontroli. Dodatkowo PIP uzyska możliwość przeprowadzania kontroli zdalnych.
5. Wyższe kary za naruszenia
Projekt zakłada podniesienie sankcji za wykroczenia przeciwko prawom pracowniczym. Ma to wzmocnić prewencyjny charakter kontroli i ograniczyć nadużycia.
Środki zapobiegawcze – nowe rozwiązania dla pracodawców
Wiążące polecenia podczas kontroli
Inspektor będzie mógł już w trakcie kontroli wydać polecenie usunięcia naruszeń. Celem jest szybkie przywrócenie stanu zgodnego z prawem, bez konieczności długotrwałych postępowań.
Interpretacje indywidualne
Na wniosek pracodawcy Główny Inspektor Pracy będzie mógł wydać interpretację dotyczącą stosowania przepisów prawa pracy. Dotyczyć to będzie m.in. oceny, czy dany stosunek prawny spełnia przesłanki umowy o pracę.
To rozwiązanie może zwiększyć bezpieczeństwo prawne firm i ograniczyć ryzyko sporów.
Co oznacza reforma PIP dla firm transportowych?
Planowane zmiany istotnie wpłyną na branżę TSL, w której przedsiębiorcy często stosują umowy cywilnoprawne oraz model współpracy B2B. Podczas kontroli inspektorzy ocenią rzeczywisty sposób wykonywania pracy przez kierowcę, a nie samą nazwę zawartej umowy.
Warto już teraz przeanalizować obowiązujące modele zatrudnienia i upewnić się, że są zgodne z przepisami prawa pracy.
Podsumowanie
Reforma PIP ma na celu:
- wzmocnienie ochrony pracowników,
- skuteczniejszą walkę z nadużyciami w zatrudnieniu,
- usprawnienie kontroli, a także wymiany danych między instytucjami,
- zwiększenie odpowiedzialności pracodawców za naruszenia prawa pracy.
Projekt ustawy został przyjęty przez Radę Ministrów i trafi do dalszych prac w Sejmie. O kolejnych etapach legislacyjnych będziemy informować na bieżąco w aktualnościach Tachoinfo.pl.
Interesuje Cię:
ROZLICZANIE CZASU PRACY KIEROWCÓW | KADRY I PŁACE | SZKOLENIA DLA FIRM TRANSPORTOWYCH | PANEL KLIENTA | TACHOINFO FLEET
Masz więcej pytań?
Zadzwoń lub napisz, a także dowiedz się, co możemy dla Ciebie zrobić!
Skontaktuj się z nami:
📧 biuro@tachoinfo.pl
📞 (58) 58 58 584 / 533 091 19